Świat słów i niezliczonych historii

Orhan Pamuk napisał powieść, którą trudno zamknąć w prostych kategoriach. "Nazywam się Czerwień" nie jest jedynie kryminałem historycznym, nie jest wyłącznie traktatem o Sztuce, nie jest też tylko opowieścią o miłości. To opowieść przypominająca misternie tkany perski dywan – im dłużej o niej myślę, tym więcej dostrzegam wzorów, znaczeń i ukrytych ścieżek prowadzących ku kolejnym odkryciom.

Córka Magdalena zainspirowała mnie do podzielenia się z Wami moimi przemyśleniami na temat jednego z największych Arcydzieł Literatury. Dużo rozmawiamy o moich inspiracjach. Dużo pyta, analizuje. Jestem z niej bardzo dumny, coraz częściej mnie zaskakuje, ale...do rzeczy. Było łatwo, bo wyciągnąłem mój stary zeszyt i troszeczkę tylko doszlifowałem to, co napisałem wiele, wiele lat temu.... To mój TOP 4.

"Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa - kolejna książka, która prowadziła mnie za rękę przez labirynt kontrastów i pytań o naturę człowieka.

Przyznam szczerze: sięgając po „Władcę Barcelony” Chufo Llorénsa, nie miałem w planach analizowania tej powieści. Miało być szybko, lekko i przyjemnie i kolejna książka. Spodziewałem się nawet, że po stu, może stu pięćdziesięciu stronach znudzę się i odłożę ją na półkę — jak to bywa z wieloma powieściami historycznymi, które częściej zahaczają o fantastykę niż o prawdę, a ich patos „ku pokrzepieniu serc” zwyczajnie mnie nuży.

Zastanawiałem się dość długo zanim postanowiłem napisać trochę o tej powieści. Powieści, którą przegapiłem, którą można potraktować jako traktat o naturze człowieka. Jest to wielowątkowa historia społeczna, z głęboko filozoficzną refleksją nad kondycją człowieka. Vargas Llosa nie postawił w niej tez wprost — nie formułuje manifestów ani sentencji — pozwala, by sens wyłaniał się z chaosu zdarzeń, z krzyżujących się losów bohaterów i z brutalnej materii przedstawionego świata. Ta powściągliwość sprawia, że filozofia „Zielonego Domu” jest bardziej poruszająca: nie narzuca się, lecz osacza czytelnika.

Chcę podzielić się z Wami kolejną książką. Wracam, jak wcześniej wspominałem, do moich ulubionych, bowiem znalazłem zeszyt ze swoimi tekstami, które powstawały dzięki literackim inspiracjom i chcę przypomnieć sobie co mnie w nich fascynowało, dlaczego tak mocno utkwiły mi w pamięci.

„Pod słońcem szatana” to kolejna powieść, którą wziąłem do ręki z polecenia... księdza. Skorzystałem dlatego, ponieważ miałem z nim zajęcia z Historii Kościoła na uczelni i prowadziłem dysputy na temat nieistniejącego Boga (byłem dobrze przygotowany, bowiem wówczas "Kryminalna historia Kościoła" oraz "Stary Testament" zagościły wśród moich głównych lektur na cały rok).

Po "Rzecz o mych smutnych dziwkach" sięgnąłem już po raz drugi. Dlaczego? Między innymi dlatego, że w ostatnich kilku latach niewiele nowych rzeczy z literatury mnie wciągało. Nadal żaden współczesny, młody pisarz, którego książki otrzymuję najczęściej z polecenia, nie potrafi podarować mi tego, co otrzymałem od Marqueza, Llosy, Dostojewskiego, Goldinga, Faulknera, Hemingway'a, Vonneguta, Twaina, Dickensa, Orwella, Borgesa, Hugo, Flauberta, Bułhakowa, Czechowa, Prousta, Poe'go, Shakespeare'a, Lovercrafta....(mógłbym jeszcze długo...).

Sięgnąłem po raz pierwszy po powieść „Raj tuż za rogiem” w 2004 roku, niedługo po tym jak ukazała się na rynku (pamiętam dokładnie, bo napisałem tekst na jej podstawie; poza tym uwielbiam Llosę, czytałem prawie wszystko). Z przyjemnością wróciłem do niej po 20 latach.

Mario Vargas Llosa ponownie udowodnił, że potrafi mówić o ludzkim życiu w sposób dogłębnie prawdziwy – bez upiększeń, a jednocześnie z niezwykłą czułością. Ta książka nie tylko opowiada historię dwojga ludzi – Flory Tristan i Paula Gauguin'a (tak, tego) – ale też staje się zwierciadłem, w którym każdy z nas może dostrzec siebie: swoje pragnienia, rozdarcia, marzenia i tęsknoty za sensem życia.